Column: De nieuwe jas van Milton Friedman

Wie aan Michael Porter denkt, denkt aan volle zalen. Zo ook in december 2011 toen de hoogleraar van de universiteit van Chicago 1200 Nederlandse managers toesprak over het scheppen van “gedeelde waarde”. Porter spreekt over ‘gedeelde waardecreatie’ om aan te geven dat bedrijven voordeel kunnen halen door in de noden van de samenleving te voorzien. Met dit ogenschijnlijk nieuwe concept zet Porter zich af tegen ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’. Dat gaat in zijn ogen enkel over het herverdelen van welvaart; niet over het scheppen daarvan.


Om het verschil tussen beide benaderingen te verhelderen, geeft Porter het voorbeeld van de cacaoteelt in Ivoorkust. De Fair Trade beweging heeft gezorgd voor een eerlijke, vaste prijs voor de boeren. Dit nobele initiatief, aldus Porter, leidt tot een toename van het inkomen van de boeren met 10 tot 20%. Een ‘gedeelde waardebenadering’ focust echter op productievergroting en efficiencyverbetering, met een inkomensgroei van wel 300% tot gevolg. Of de markt behoefte heeft aan 300% meer cacaobonen en wat er gebeurt met de boeren die niet meekunnen in deze ‘survival of the fittest’ groeispurt, blijft onvermeld.

Hoewel het betoog van Porter tot denken aanzet en waardevolle elementen bevat, leert het ten minste drie dingen. Allereerst kennen managers hun geschiedenis niet. Porter’s betoog is een herhaling van dat van Milton Friedman. Het scheppen van gedeelde waarde is een hedendaagse invulling van Friedman’s “The social responsibility of business is to increase its profits”. Porter poetst de boodschap op breidt deze uit met als kern: vergroten van aandeelhouderswaarde (door te voorzien in maatschappelijke behoeften en belangen). Net als bij Friedman staat bij Porter de verdiencapaciteit van het bedrijfsleven centraal. De behoeften van de samenleving zijn een middel om dat doel te bereiken.

Ten tweede, waardescheppende managers geven invulling aan de slogan ‘doing good and doing well’. Het is een tweezijdig snijdend mes, maar ze lopen het risico in hun eigen mes te vallen. Porter doet het namelijk voorkomen alsof het creëren van gedeelde waarde alleen voordelen heeft. De werkelijkheid is weerbarstiger: naast winnaars telt de economische ratrace altijd verliezers. Het vraagstuk van verdelende rechtvaardigheid verdwijnt dus niet van tafel.

De derde les is dat Michael Porter een begaafd spreker is. Hij is in staat om 1200 managers na zijn bijdrage naar de verantwoorde koffie te sturen met een gevoel dat zij – tsjakka – de wereld gaan redden. Porter geeft zijn toehoorders het warme gevoel dat zij verantwoord kunnen ondernemen in het belang van de samenleving. Maar schept Porter met zijn activiteit nu zelf ook waarde? Is Porter met zijn voor de aanwezige managers geloofwaardig verhaal, niet vooral waarde aan het herverdelen? Want na afloop van zijn bijdrage zal hij ongetwijfeld met een glimlach naar zijn bankrekening hebben gekeken. Er is echter tenminste een belangrijk verschil met de boeren in Ivoorkust: de managers in de zaal kunnen de ‘waardeoverdracht’ makkelijk betalen.


Prof. Dr. Harry Hummels is hoogleraar aan Maastricht University en Managing Director van SNS Impact Investing

10:45 - 23-01-2012 | AUTEUR: Mariette | REACTIES: (9)


Gerelateerde items

Zwitserleven wint MVO-award

Pensioenverzekeraar Zwitserleven heeft de…

Transparantie banken onder de maat

Uit een steekproef van de Consumentenbond…

Reacties

jassica
05-10-2015

India is usually technological in addition to scientifically progressing. It’s excelling in every field connected with science in addition to technology. Announcement inventions, breakthrough discoveries, achievements are extremely in this technology announcement and recent affairs connected with science. http://www.science-n-technology.net/


China Technological know-how ETF would be the Greenest meadow among each of the ETF’s of which belongs to help China. China possesses earned itself an enormous and stable name from the technology promotes. The best yield connected with returns has become associated on this ETF for the reason that demand intended for Smartphone’s sites itself when using upward journey. http://www.playtechnology.net/

IT technology becomes necessary for technological competence in order to take it into a further levels, as this technology is usually developing every single day, and every little thing is advanced, which causes it to become technology some sort of mandatory just one. http://www.inonetechnology.net/

Plaats reactie